Η φετιχοποίηση του έθνους

Από: ”Ο αντιρρησίας”

Στο προηγούμενο μου κείμενο επικεντρώθηκα στη κύρια διαφωνία μου με το άρθρο «Το παρηκμασμένο οπαδικό μας κίνημα» που ήταν η εξίσωση ενός φιλοχουντικού και βαθιά προσβλητικού προς την ιστορική μνήμη πανό, με πανό που σηκώθηκαν στον ίδιο αγώνα απο την κερκίδα της Ομόνοιας . Επανερχόμενος ο συγγραφέας (κείμενο) και σχολιάζοντας την απάντηση μου,κάνει την μόνη του αναφορά στους λόγους για τους οποίους τα δύο περιστατικά αποτελούν τις δύο αντίθετες όψεις του ίδιου νομίσματος στην πιο κάτω παράγραφο :

«Και δεν αναφέρομαι σε τίποτα άλλο, από τον μηδενισμό που διακατέχει την αριστερά στην Κύπρο, όπως και την αδυναμία της να συγκροτήσει ουσιαστικό απελευθερωτικό πρόταγμα. Ούτε και νιώθω την ανάγκη να απολογηθώ, ως δήθεν «ισαποστάκιας που αποκρύπτει το αληθινό πρόβλημα», γιατί αναζητώ τους λόγους που οδηγούν ένα σύνολο να στρέφεται προς την άρνηση μίας δημοκρατικής αντίστασης, πέρα από τα τετριμμένα «κατηγορώ» Εξού και η κριτική μου και στα δύο σύνολα.»

 Έχουμε κατ’ ουσία τρεις αξιολογικές κρίσεις του συγγραφέα που αφοριστικά, παραθέτονται ως οι λόγοι που δικαιολογούν το τσουβάλιασμο του πανό «Αλληλεγγύη στον ελληνικό λαό» πλάι στο πανό «Πολυτεχνείο 44 χρόνια ψέματα». Καταπιανόμενος με τον πρώτο, τον «μηδενισμό που διακατέχει την αριστερά» , υπολογίζω ότι ο συγγραφέας το εννοεί σε συνάρτηση με την ακόλουθη αναφορά του «Τέλος, μιλώντας και για ιστορική λήθη, δεν μπορώ να μην εντοπίσω και μία αντίστοιχη ιστορική λήθη, που επιτρέπει στο οπαδικό σύνολο της Ομόνοιας, να πρωτοστατεί στην ταυτοτική ανιστορική παράνοια, εν ονόματι Κυπριακό Έθνος». Δηλαδή με λίγα λόγια τον αυτοπροσδιορισμό των Ομονοιατών και ευρύτερα των αριστερών της Κύπρου ως μη Έλληνες. Δεν θα απαντήσω το ίδιον αφοριστικά μιλώντας εξ ονόματος του οπαδικού συνόλου της Ομόνοιας , αλλά η προσωπική μου άποψη είναι πως ο συγγραφέας έχει παρερμηνεύσει την πραγματική ουσία του debate γύρω απο το θέμα της εθνικής ταυτότητας. Είναι γεγονός ότι –στο βαθμό που υπάρχουν έθνη και έδω καλώ τον αγαπητό συγγραφέα όπως σωστά απορρίπτει την φετιχοποίηση των επαναστατικών συμβόλων να απορρίψει και τη φετιχοποίηση των εθνών- αναμφίβολα, ανήκουμε στο ελληνικό έθνος. Είμαστε Έλληνες της Κύπρου . Η διαφωνία και η πολιτική τοποθέτηση για το αντίθετο είναι όντως προιόν αντίδρασης στα ακραία φαινόμενα εθνικισμού και τα αίτιά της είναι φανερά με μια προσεκτική ανάγνωσης της ιστορικής διαδρομής του κυπριακού. Ειρήσθω εν παρόδω για όσους μαρξιστές αμφισβητούν αντιδραστικά εν γένει την ύπαρξη της έννοιας του έθνους παραθέτω ένα μικρό απόσπασμα απο ένα γράμμα του Μαρξ στον Ένγκελς*  «Xτες έγιναν συζητήσεις στο Γενικό Συμβούλιο της Διεθνούς για το σημερινό πόλεμο. Οι συζητήσεις κατέληξαν, όπως και έπρεπε να περιμένουμε, στο ζήτημα των “εθνοτήτων” και στη στάση μας απέναντί του. Οι αντιπρόσωποι της “νεας Γαλλίας” διατύπωσαν την άποψη ότι όλες οι εθνότητες και το ίδιο το έθνος είναι απαρχαιωμένες προλήψεις. Όλος ο κόσμος θα πρέπει να περιμένει ώσπου να ωριμάσουν οι Γάλλοι και να κάνουν την κοινωνική επανάσταση.Οι Άγγλοι γέλασαν πολύ, όταν άρχισα το λόγο μου λέγοντας ότι ο φίλος μας Λαφάργκ και οι άλλοι που κατάργησαν τις εθνότητες, απευθύνονται σε μας στα γαλλικά, δηλαδή σε μια γλώσσα που δεν την καταλαβαίνουν τα 9/10 της συνέλευσης».  Σε συνέχεια των παραπάνω και επανερχόμενος στο προκείμενο, εκεί όπου έγγυται η παρανόηση του συγγραφέα είναι στο ότι αφενός μεν, δεν αποκηρύσουμε την εθνική μας ταυτότητα αφετέρου δε, δεν την προτάσσουμε και ούτε επιτρέπουμε να καθορίζει την συμπεριφορά μας. Η εθνική μας ταυτότητα, εκ φύσεως ετεροκαθορισμένη απο το τυχάιο γεγονός της γεωγραφικής διαμονής ή προέλευσης των προγόνων μας, αποτελεί ένα εξωτερικό χαρακτηριστικό το οποίο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τροχοπέδη στη συμβίωση και στη συνύπαρξη μας με άλλα έθνη.

Αναφορικά με την «αποτυχία της αριστεράς να συγκροτήσει ένα απελευθερωτικό πρόταγμα» και «στην άρνηση μια δημοκρατικής αντίστασης» θα θεωρήσω πως αναφέρονται στη σύγχρονη αριστερά και όχι διαχρονικά γιατί τουλάχιστον ιστορικά η αριστερά  έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη δημοκρατική αντίσταση . Όντως η αριστερά στη Κύπρο σήμερα πόρρω απέχει απο τα μαχητικά και διεκδικητικά κινήματα του παρελθόντος. Θα έλεγε κανείς πως υπο το πρόσχημα της σοβαρότητας έχει πέσει σε ένα βαθύ λήθαργο. Δεν συμφωνώ όμως με την άποψη ότι η υποστήριξη μιας ομοσπονδιακής λύσης στο κυπριακό δεν αποτελεί απελευθερωτικό πρόταγμα. Η ομοσπονδιακή λύση η οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι με τις ρατσιστικές -στη βάση δηλαδή της εθνοτικής προέλευσης- πρόνοιες , είναι κάτι που πονάει πολύ το κόσμο της αριστεράς. Είναι ξεκάθαρο οτι η διζωνική δικοινωτική ομοσπονδία είναι μια οδυνηρή ήττα της κυπριακής διπλωματίας και δυστυχώς η μόνη εφικτή λύση του κυπριακού απο αυτή την οδό. Στηρίζεται απο την αριστερά ως ένας οδυνηρός συμβιβασμός και ως μια επιλογή πλαίσιο πάνω στην οποία πρέπει να κτίσουμε ένα λειτουργικό κράτος με όσο το δυνατό περισσότερα δημοκρατικά στοιχεία . Με μια παράλληλη προσπάθεια να αποδυναμώσουμε με κάθε δυνατό τρόπο το δικοινοτικό της χαρακτήρα (όπως η εισήγηση για τη σταθμισμένο ψήφο, το σύστημα της κοινής υποψηφιότητας προέδρου και αντιπροέδρου-τίκετ ).  Θα ήταν ευχής έργον η δημιουργία ενός απελευθερωτικού προτάγματος πιο δημοκρατικού και είμαι σίγουρος πως η αριστερά θα ήταν η πρώτη που θα το στήριζε. Τη μόνη πρακτική εισήγηση την οποία έχω και ακολουθώ ούτως ώστε να αποδομηθεί το αφήγημα της ΔΔΟ ως η μόνη εφικτή λύση στο νησί , είναι η στήριξη Τουρκοκυπρίων υποψηφίων σε εκλογές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Υπάρχει άραγε καλύτερο μήνυμα ενάντια στο απαρτχάιντ της ΔΔΟ απο την εκλογή Τουρκοκυπρίου απο ελληνοκυπριακό εκλογικό σώμα;

Αναφορικά με το «εάν οι Ιρλανδοί του «ΒορειοΙρλανδικού κράτους», έδειχναν την αλληλεγγύη τους στον Ιρλανδικό λαό; Ή εάν οι Κούρδοι της Συρίας, έδειχναν αλληλεγγύη στον «Κουρδικό λαό», σε ένα δυνάμει κουρδικό ανεξάρτητο κράτος;» θα επαναλάβω το απλό γεγονός ότι το «ελληνικός λαός» σε αντιδιαστολή με το «κυπριακός λαός» παραπέμπει ξεκάθαρα στους κατοίκους της Ελλάδας. Με το σκεπτικό και την προβληματική που αναπτύσει ο συγγραφέας προβληματικό θα ήταν ένα πανό στο οποίο θα αναγραφόταν η  φράση  «Αλληλεγγύη στους Έλληνες».

«Παρατηρείται ότι επιτρέπεις μία γενίκευση μόνο για την μερίδα των οπαδών του ΑΠΟΕΛ, ενώ δεν γίνεται το αντίστοιχο για τους οπαδούς της Ομόνοιας.»

Αν με τη γενίκευση εννοείς ότι προσάπτω στο σύνολο των οπαδών του Αποέλ φιλοχουντικά αισθήματα , το απορρίπτω κατηγορηματικά και συμφωνώ ότι τέτοιου είδους γενικεύσης είναι και αντιπαραγωγικές και επικίνδυνες. Πρέπει να σταματήσουμε επιτέλους να ανατροφοδοτούμε το φαινόμενο στο οποίο οι μεν παρουσιάζονταν ως οι δημοκράτες και οι δε ως οι υπερπατριώτες. Ο αυτοχαρακτηρισμός με τέτοιου είδους επιθετικούς προσδιορισμούς και μάλιστα ο αυτοκαθορισμός ως θεματοφύλακα αυτών οδηγεί στη πόλωση και αυτή με τη σειρά της οδηγεί μακριά απο το διάλογο στη βάση ορθολογικών επιχειρημάτων. Όμως, είναι γεγονός ότι το επίμαχο πανό προήλθε απο τους οργανωμένους οπαδούς του Αποέλ και δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό(ατομική ενέργεια) όπως το πανό της 17Ν. Ελέω αυτού δικαιολογείται και μια ευρύτερη αναφορά πρός το οργανωμένους του Αποελ σε σχέση με αυτούς της Ομόνοιας , που δεν έχουν να επιδείξουν ανάλογες δράσεις προς υποστήριξη της 17Ν.

Στα υπόλοιπα, ασχολίαστα του άρθρου-σχόλιο στη δική μου απάντηση συμφωνώ και δεν θεωρώ οτι λέχθηκαν εκ του πονηρού.

* Γράμμα του Μαρξ στον Ένγκελς, 20 του Ιούνη του 1866 , Άπαντα (ΜΕW), τομ. 31, σελ. 228-229

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY